In de afgelopen jaren heeft het begrip Theranostiek, de combinatie van diagnostiek en therapie, volop zijn intrede gedaan in de oncologie. Van oudsher kennen we in dit kader al 131I-MIBG en 131I-natriumjodide, maar er zijn inmiddels meerdere radiofarmaca bijgekomen voor de diagnostiek of behandeling van diverse tumoren.

De bekendste, en geregistreerde, radiofarmaca die op dit moment in Nederland toegepast worden zijn 177Lu-DOTATAAT en 177Lu-PSMA voor de behandeling van, respectievelijk, neuro-endocriene tumoren en prostaatkanker. 177Lu-FAPI en 177Lu-CXCR4 zijn andere nieuwe veelbelovende opties binnen de theranostiek voor de behandeling van verschillende kankersoorten.

Binnen de literatuur zijn er echter inmiddels zo’n 34 verschillende targets beschreven als aangrijpingspunt voor behandeling met medische isotopen, de zogenaamde radioligand therapie (RLT). Naast de ontwikkeling van nieuwe liganden voor therapie worden de eerdere genoemde radiofarmaca ook bij andere indicaties onderzocht dan waar ze oorspronkelijk voor ontwikkeld zijn. Zo wordt 177Lu-DOTATAAT nu klinische studies getest voor de behandeling van o.a. mengiomen, terwijl 177Lu-PSMA bij niercelcarcinomen in klinische studies wordt onderzocht.

De basisprincipes van theranostiek, de verschillende targets en de huidige stand van zaken met betrekking tot het onderzoek met verschillende radiofarmaca worden besproken. De overstap van inwendige bestraling met elektronen, zoals door Lutetium-177 worden uitgezonden, naar alfa-deeltjes, zoals worden uitgezonden door Actinium-225 en Lood-212, zal tot slot worden toegelicht. Hoewel qua progressievrije overleving de resultaten goed zijn, is er op het gebied van de overall survival nog veel winst te boeken. De kansen en uitdagingen die hieruit voorkomen worden niet besproken.